Kiểm nghiệm mít xuất khẩu sang Trung Quốc: Cadimi, Vàng O và những điều nhà vườn hay bỏ sót

Khi nhắc đến cadimi và vàng O, mọi người thường nghĩ ngay tới sầu riêng. Nhưng danh sách cơ sở kiểm nghiệm do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố áp dụng cho cả mít và sầu riêng xuất khẩu. Với nhà vườn và thương lái mít, đây là điều thường bị bỏ sót cho đến khi lô hàng bị giữ lại.

Vì sao mít cũng bị kiểm soát?

Đầu năm 2025, cơ quan bảo vệ thực vật Việt Nam nhận được cảnh báo về các lô trái cây tươi gồm sầu riêng và mít xuất khẩu sang Trung Quốc không tuân thủ yêu cầu kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Cùng thời điểm, Trung Quốc siết kiểm soát cadimi và vàng O với nhóm trái cây nhiệt đới. Kết quả là danh sách phòng thử nghiệm có tên trong danh sách áp dụng cho cả hai mặt hàng.

Hai chỉ tiêu cần nắm

Cadimi

Tiêu chuẩn GB 2762-2022 của Trung Quốc quy định giới hạn cadimi chung cho quả tươi là 0,05 mg/kg. Mít là cây lâu năm, rễ ăn sâu, thường trồng xen hoặc luân canh trên cùng vùng đất với sầu riêng và cây ăn trái khác, nên chịu chung rủi ro từ đất chua và phân lân. Cơ chế hấp thu đã được phân tích trong bài vì sao sầu riêng nhiễm cadimi, áp dụng tương tự cho mít.

Vàng O (Auramine O)

Phẩm màu công nghiệp bị cấm trong thực phẩm, yêu cầu không được phát hiện. Rủi ro với mít đến từ khâu sơ chế, xử lý sau thu hoạch nếu dùng dung dịch không rõ nguồn gốc, hoặc từ bồn nhúng, dụng cụ, bao bì dùng chung với các loại trái khác. Xem chi tiết: chất vàng O là gì.

Rủi ro đặc thù của mít

• Trái to, chuỗi thu gom dài. Mít thường qua nhiều tầng thương lái trước khi tới kho, khiến truy xuất về vườn khó hơn.
• Dùng chung cơ sở sơ chế. Nhiều kho xử lý cả mít, sầu riêng và trái khác; nhiễm chéo vàng O từ dụng cụ, bồn nhúng là rủi ro thật.
• Ít được chú ý. Vì không “nóng” như sầu riêng, mít ít được sàng lọc trước, dễ bất ngờ khi có kết quả.
• Dịch hại kiểm dịch. Cảnh báo năm 2025 bao gồm cả yếu tố kiểm dịch thực vật, không chỉ an toàn thực phẩm.

Quy trình chuẩn bị một lô mít xuất khẩu

1. Xác nhận mã số vùng trồng và mã cơ sở đóng gói cho mít, đúng mặt hàng.
2. Phân tích đất (pH, cadimi) với vườn chưa có dữ liệu; điều chỉnh bón vôi, hữu cơ, lân nếu cần.
3. Sàng lọc cadimi trên trái đại diện trước thu hoạch.
4. Kiểm soát khâu sơ chế: chỉ dùng chế phẩm được phép, vệ sinh bồn và dụng cụ, tách khu xử lý giữa các loại trái nếu có thể.
5. Đặt lịch lấy mẫu tại phòng có tên trong danh sách cho đúng nền mẫu “mít” và đúng chỉ tiêu.
6. Lưu hồ sơ theo lô: nguồn vườn, ngày thu hoạch, nhật ký sơ chế, phiếu kết quả.

Mít đông lạnh và chế biến: thêm cửa ra

Bên cạnh mít tươi, mít đông lạnh và chế biến đang mở thêm thị trường, ví dụ các lô mít đông lạnh xuất sang Úc. Mỗi thị trường, mỗi dạng sản phẩm có yêu cầu riêng; doanh nghiệp nên xác nhận chỉ tiêu bắt buộc trước khi ký hợp đồng thay vì giả định giống mít tươi.

Câu hỏi thường gặp

Phòng kiểm nghiệm sầu riêng có kiểm được mít không?

Không mặc định. Cần kiểm tra phạm vi được công nhận ghi rõ nền mẫu “mít” cho từng chỉ tiêu. Nhiều cơ sở được chấp nhận cho cả hai loại trái.

Mít bán nội địa có cần kiểm vàng O?

Vàng O bị cấm trong thực phẩm ở Việt Nam, nên dù không bắt buộc nộp phiếu kết quả khi bán nội địa, việc dùng chất này vẫn là vi phạm.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Nông nghiệp và Môi trường: 37 phòng kiểm nghiệm cho mít, sầu riêng xuất khẩu
2. VTV: 50 cơ sở kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu mít, sầu riêng
3. Nông nghiệp và Môi trường: chuyên mục mít (cảnh báo lô sầu riêng, mít 1/2025)
4. GB 2762-2022 (giới hạn cadimi trong quả tươi)
5. Trung tâm WTO: Hoa quả Việt Nam rộng đường hơn vào Trung Quốc

Số liệu cập nhật đến tháng 10/2026. Danh sách phòng kiểm nghiệm và yêu cầu của thị trường nhập khẩu có thể thay đổi; vui lòng kiểm tra lại thông tin chính thức trước khi xuất hàng.