Sầu riêng là mặt hàng rau quả xuất khẩu số một của Việt Nam, đạt khoảng 3,85 tỷ USD năm 2025, và ngành đặt mục tiêu khoảng 4 tỷ USD trong năm 2026. Trong nửa đầu năm 2026, Trung Quốc chiếm 987 triệu USD trên tổng 1,08 tỷ USD. Nhưng con số lớn ấy đi kèm một bộ hồ sơ ngày càng dày. Bài viết này sắp xếp lại các yêu cầu thành bốn lớp, theo đúng hành trình của trái sầu riêng.
Lớp 1: Mã số vùng trồng
Vườn phải nằm trong vùng trồng đã được cấp mã và được phía Trung Quốc chấp thuận. Đến tháng 6/2025, Việt Nam có 1.396 mã số vùng trồng sầu riêng đủ điều kiện xuất khẩu sang Trung Quốc. Đầu năm 2026, số mã vùng trồng và cơ sở đóng gói được phê duyệt đã tăng khoảng gấp đôi so với cùng kỳ.
Điểm dễ vướng: nhật ký canh tác không đầy đủ; dùng mã vùng trồng cho trái thu mua từ vườn ngoài mã. Khi có cảnh báo, truy xuất sẽ dẫn thẳng về mã này.
Lớp 2: Mã cơ sở đóng gói
Trái phải được sơ chế, đóng gói tại cơ sở đã được cấp mã. Đến tháng 6/2025 có 188 cơ sở đóng gói sầu riêng đủ điều kiện. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm áp dụng tại cơ sở đóng gói.
Điểm dễ vướng: khâu sơ chế dùng dung dịch xử lý không rõ thành phần, nguy cơ tồn dư vàng O; kiểm soát dịch hại kiểm dịch như rệp sáp, ruồi đục trái chưa chặt.
Lớp 3: Phiếu kết quả kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O
Từ khi Trung Quốc siết kiểm soát, gần như mọi lô sầu riêng tươi phải có kết quả phân tích cadimi (ngưỡng 0,05 mg/kg theo GB 2762-2022) và vàng O (không được phát hiện), do phòng thử nghiệm có tên trong danh sách thực hiện. Đến 5/8/2026 có 50 cơ sở được chấp nhận.
Điểm dễ vướng: đặt lịch muộn trong mùa vụ; gom hàng nhiều vườn khiến kết quả không đại diện. Xem chi tiết: quy trình xét nghiệm cadimi và cách chọn phòng kiểm nghiệm.
Lớp 4: Kiểm dịch thực vật và thông quan
Tại cửa khẩu, cơ quan kiểm dịch thực vật thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiểm tra, đối chiếu hồ sơ lô hàng. Nếu đáp ứng yêu cầu của phía Trung Quốc, lô hàng được cấp chứng thư kiểm dịch. Khi sang đến nơi, hải quan Trung Quốc tiếp tục kiểm tra hồ sơ, kiểm dịch và an toàn thực phẩm, và có thể lấy mẫu kiểm lại.
Bảng kiểm nhanh trước khi xuất lô
| Hạng mục | Đã có? |
|---|---|
| Mã số vùng trồng còn hiệu lực, trái đúng từ vùng đó | ☐ |
| Nhật ký canh tác: phân bón, thuốc BVTV, ngày cách ly | ☐ |
| Mã cơ sở đóng gói, nhật ký sơ chế theo lô | ☐ |
| Kết quả sàng lọc cadimi trước thu hoạch (khuyến nghị) | ☐ |
| Lịch lấy mẫu tại phòng có tên trong danh sách | ☐ |
| Phiếu kết quả cadimi và vàng O của đúng lô | ☐ |
| Nhãn thùng có mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói | ☐ |
| Hồ sơ đăng ký kiểm dịch thực vật | ☐ |
Ngoài Trung Quốc: thêm lựa chọn nhưng chuẩn cũng không thấp
Tháng 7/2026, Ấn Độ đã bổ sung Việt Nam vào danh sách được xuất khẩu sầu riêng tươi. Mỹ, Hàn Quốc cũng tăng nhập khẩu. Tuy vậy, mỗi thị trường có bộ chuẩn riêng: EU từng nâng tần suất kiểm tra sầu riêng Việt Nam từ 10% lên 20% vì dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; Đài Loan từng trả về nhiều lô vì cadimi. Kỷ luật hồ sơ xây cho thị trường Trung Quốc chính là nền móng để đi xa hơn.
Cần lấy mẫu và kiểm nghiệm Cadimi, Vàng O cho lô sầu riêng, mít?
AgriSure tiếp nhận yêu cầu, tư vấn quy trình và kết nối dịch vụ lấy mẫu, kiểm nghiệm với phòng thử nghiệm đối tác được công nhận ISO/IEC 17025:2017 (VILAS 1630) cho Cadimi, Vàng O trên sầu riêng, mít. Gọi hoặc Zalo 0878 997 698 để được báo giá và đặt lịch.
Câu hỏi thường gặp
Sầu riêng đông lạnh có cùng thủ tục không?
Sầu riêng đông lạnh có nghị định thư riêng, ký với Trung Quốc vào tháng 8/2024. Yêu cầu chi tiết khác với quả tươi, nên cần tra cứu riêng trước khi xuất.
Ai chịu trách nhiệm nếu lô hàng bị cảnh báo?
Cảnh báo được truy ngược theo mã vùng trồng và mã cơ sở đóng gói. Hậu quả có thể là tạm dừng mã, ảnh hưởng tới mọi lô sau đó, nên mỗi mắt xích đều phải chủ động kiểm soát.
Tài liệu tham khảo
- Mekong ASEAN: 10 thị trường xuất khẩu sầu riêng lớn nhất
- Mekong ASEAN: Mở thêm thị trường, hướng tới 4 tỷ USD
- Tuổi Trẻ: Chuyên gia Hải quan Trung Quốc kiểm tra chuỗi sầu riêng Việt Nam
- 24h: Mã vùng trồng, đóng gói và kiểm nghiệm sầu riêng
- Trung tâm WTO: Xuất khẩu sầu riêng bứt phá đầu năm 2026
- Znews: Sầu riêng Việt Nam bị kéo dài thời gian kiểm tra
Số liệu cập nhật đến tháng 10/2026. Danh sách phòng kiểm nghiệm và yêu cầu của thị trường nhập khẩu có thể thay đổi; vui lòng kiểm tra lại thông tin chính thức trước khi xuất hàng.